Nederlands Drukwerk    Achtergrond    Nieuws    De award    Evenementen    Links  

Nieuws

Versnippering Grafische sector
(door Jan Verbeek, BRON: Het Financieel dagblad)
 
Als er één sector in de economie is waarop de omschrijving versnippering van toepassing is, dan is het wel de West-Europese grafische sector. Al jaren wordt er in de directiekamers gesproken over de noodzaak om samen te werken en gezonde bedrijven te bouwen. Incidenteel worden er wel overnamepogingen ondernomen, maar deze zijn zelden succesvol. Vorige week nog mislukte een poging van een tweetal Nederlandse investeerders om samen met Roto SMeets De Boer (RSDB) een  pan- Europees bedrijf op te zetten dat in één klap marktleider zou worden in West-Europa.

Toch zijn fusies hard nodig. De sector klaagt al jaren over de beroerde marktomstandigheden. Dit jaar is daarop geen uitzondering. Het volume van drukwerk daalt met 3 á 4%, terwijl de kosten voor grondstoffen, energie en arbeid sterk stijgen.

Druk op de marges is onlosmakelijk verbonden met de grafische sector. “Het zal altijd een kwestie zijn van smalle marges”,  zegt Mark van der Kallen, directeur-grootaandeelhouder van Thieme GrafiMedia. “Ook grote concerns werken met kleine marges. Dat hoort nu eenmaal bij deze bedrijfstak.”

Overnames en capaciteitsreducties zijn vanuit bedrijfseconomisch standpunt noodzakelijk, maar komen vrijwel niet van de grond. Zij stuiten op talloze gevoeligheden. Familiebanden, een te groot ego of de bedrijfhistorie maken overnames vaak zeer ingewikkeld. Daardoor blijft de al jaren voorspelde consolidatie in Europa beperkt tot slechts enkele groepen.

In Nederland biedt de grafische sector werk aan een kleine 45.000 mensen. Er zijn vele honderden kleine familiebedrijven, die hun opdrachten lokaal werven. Daarnaast is er een aantal ketens actief die een netwerk van lokale vestigingen hebben opgebouwd. Multicopy is daarvan een sprekend voorbeeld.

Een handvol drukkerijen strijdt om mega-opdrachten, bijvoorbeeld de miljoenenoplages van tijdschriften zoals de ANWB Kampioen of de Veronica gids.

Marktleider RSDB, zelf het product van een reeks fusies en afsplitsingen, maakt structureel te weinig winst. Het is dé pleitbezorger voor capaciteitsreductie in de grafische sector.Topman John Caris laat er geen twijfel over bestaan: er moeten drukkerijen worden ontmanteld om de sector gezond te maken. Er zijn te veel (rotatie-)persen. Vooral in de buurlanden is het afgelopen decennium veel drukcapaciteit bijgebouwd. De overcapaciteit speelt de afnemers in de kaart en staat een structureel gezonde bedrijfsvoering in de weg. Grote drukkers zouden moeten fuseren om tot dwingende productieafspraken te kunnen komen. Maar grensoverschrijdende fusies komen bijna niet van de grond.

Nog vorige week strandde een Nederlands initiatief. Twee investeerders van buiten de sector wilden RSDB kopen en het Nederlandse bedrijf koppelen aan een Frans bedrijf (Maury) en aan de drukkerijen van het Canadese bedrijf Quebecor van het Canades bedrijf (Quebecor in West-Europa). Zij kregen de financiering niet rond.

Het was de zoveelste poging om RSDB een internationale rol te laten spelen. Opnieuw moest het management meedelen dat een bundeling niet doorging.

De West-Europese grafische sector lijkt gevangen te zitten tussen de wens om de marges te verbeteren en de onwil om daar zelf offers voor te brengen. Deze patstelling duurt in feite al jaren.

Hoe kan de sector er weer bovenop komen? Ernst & Young deed vorig jaar in opdracht van Europese Commissie een onderzoek naar de sector. Brancheorganisatie Intergraf had kort daarvoor de noodklok geluid: Europa dreigde te bezwijken onder concurrentie vanuit Azië. Vooral Chinese drukkers kunnen niet-tijdsgebonden drukwerk veel goedkoper leveren.

Ernst & Young verwacht dat de internationale concurrentie verder zal toenemen. Het ontbreekt de sector tegelijk aan een strategie om de winstmarges te verbeteren, constateren de onderzoekers. Maar zij komen ook met enkele aanbevelingen. Zij raden grafische ondernemers aan om de dienstverlening aan de klanten te verbeteren en meer aandacht te besteden aan multimediale technologie. Ook moeten de drukkerijen beter samenwerken met leveranciers en klanten, stelt het adviesbureau in het 150 pagina’s tellende rapport.

Van der Kallen van THieme GrafiMedia sluit hierop aan. “Drukkerijen moeten veel meer klantgericht werken. Ik weet wel dat de grafische sector van oudsher technologisch georiënteerd is, maar dienstverlening is cruciaal.”

Dat bundeling van drukkerijen alleen niet zaligmakend is, bewijst het geval Arquana. In 2005 ontstond deze pan-Europese drukkerij door de bundeling van enkele buitenlandse bedrijven.

Maar de samenwerking mislukte. Er waren volgens analisten teveel verschillende culturen en machine-parken bij betrokken. In Oostenrijk en Duitsland moesten enkele drukkerijen worden gesloten. Begin deze maand nog zijn drie Duitse grafische bedrijven van Arquana verkocht door een onbekende strategische investeerder.

De huidige financiële crisis bevordert wellicht de samenwerking in de sector. De inzakkende conjuctuur zal ondernemers dwingen eindelijk eens over de eigen heg te kijken. Dat kan, op termijn de positie van de drukker tegen over de opdrachtgevers aanzienlijk versterken.


Print deze pagina   Stuur door

De Nederlandse grafische sector is versnipperd. Onderin de markt zijn honderden kleine familiebedrijven actief die opdrachten uitvoeren voor particulieren en mkb-bedrijven.


In de top van de markt zit RSDB, op afstand gevolgd door bedrijven als Thieme Grafi Media in Delf en Em. de Jong uit Baarle-Nassau.

Op West-Europese schaal is RSDB een kleine speler. Met een jaaromzet van bijna € 0,5 mrd neemt het een zesde plaats in, ver achter giganten als Prinovis en Bertelsmann.
 
Copyright 2009 - Nederlands Drukwerk - Keizersgracht 758 - 1017 EZ Amsterdam  -  Powered by Easy4U CMS